'Yüksek teknoloji'ye geçemedik

İstanbul Sanayi Odası'nın 'Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu-2017' listesinde yer alan 42 Doğu Akdeniz firmasının yüzde 51'i düşük teknolojili üretim gerçekleştirirken; yüzde 42'si 'orta-düşük', yüzde 7'si 'orta-yüksek' teknoloji üretiyor. Listede yer alan bölge firmalardan hiçbiri yüksek teknolojiyle üretim yapmıyor.

Başar ŞEKER / Refleks -

İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) yarım asrı deviren ve sanayi sektörünün en değerli verilerini oluşturan ‘Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu’ araştırmasının 2017 yılı sonuçları açıklandı. Geçen yıl 51,1 milyar liralık üretimden satış gerçekleştiren Tüpraş’ın bir kez daha ipi göğüslediği listede Doğu Akdeniz’den 42 sanayi kuruluşu yer aldı. Adana-Mersin-Osmaniye-Hatay-Kahramanmaraş kentlerinin oluşturduğu bölgenin zirvesinde ise bu yıl da, geçen yıl 10,6 milyar liralık üretimden satış yapan İskenderun Demir Çelik A.Ş. ipi göğüsleyen oldu.

EN TEKNOLOJİK FİRMALAR: SASA, TEMSA, EGEMER ELEKTRİK

Avrupa İstatistik Ofisi’nin (Eurostat) sektörleri teknoloji yoğunluklarına göre sınıflandırdığı verilerinden hareketle, İSO 500 listesinde yer alan sanayi kuruluşlarının yüzde 36’sı düşük teknolojili, yüzde 40’ı orta-düşük teknolojili, yüzde 20’si orta-yüksek teknolojili, yüzde 4’ü de yüksek teknolojili sektörlerde faaliyet gösteriyor. Benzer değerlendirme listedeki Doğu Akdeniz firmaları için yapıldığında tablo daha da vahimleşiyor. Buna göre, Doğu Akdeniz’in 5 kentinin odalarına kayıtlı sanayi kuruluşlarının yüzde 51’i düşük teknolojili, yüzde 42’si orta-düşük teknolojili, yüzde 7’si orta-yüksek teknolojili sektörlerde üretimlerini sürdürüyor.

Listede yer alan hiçbir Doğu Akdeniz firması yüksek teknolojili bir sektörde üretim yapmıyor. İSO 500’ün Doğu Akdeniz listesinde, 42 sanayi kuruluşundan sadece 1 tanesinin isminin açıklanmasını istemediği görülüyor. Bu doğrultuda ise, geriye kalan 41 firmanın 21’i düşük, 17’si orta-düşük ve 3 tanesi de orta-yüksek teknolojili sanayi kuruluşları. Doğu Akdeniz’in orta-ileri teknolojili üretim yapan 3 sanayi kuruluşunun ismi şöyle: Sasa Polyester Sanayi A.Ş., Temsa Ulaşım Araçları Sanayi ve Ticaret A.Ş., Egemer Elektrik Üretim A.Ş.


TEKNOLOJİ YOĞUNLUĞU NASIL SINIFLANIYOR?

Avrupa İstatistik Ofisi’nin (Eurostat) teknoloji sınıflama kriterlerine göre; temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin, bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin, hava taşıtları ve uzay araçları ile bunlarla ilgili makinelerin imalatını yapan firmalar ‘yüksek teknoloji’ sınıfına giriyor. Aynı kriterler ışığında; kimyasallar ve kimyasal ürünler, silah ve mühimmat, elektrikli teçhizat, motorlu kara taşıtı, römork ve yarı römork, tıbbi ve dişçilik ile ilgili araç ve gereç gibi üretimler gerçekleştiren firmalar ‘orta-düşük’; rafine edilmiş petrol ürünleri, kauçuk ve plastik ürünler, gemilerin ve yüzen yapıların inşası, makine ve ekipmanların kurulumu ve onarımı gibi üretim faaliyetleri olan firmalar ‘orta-düşük’ sınıfında değerlendiriliyor. ‘Düşük teknoloji’ sınıfındaki sanayi kuruluşlarının üretimleri ise şöyle sıralanıyor: Gıda ürünlerinin imalatı, içeceklerin imalatı, tütün ürünlerinin imalatı, tekstil ürünlerinin imalatı, giyim eşyalarının imalatı, kâğıt ve kâğıt ürünlerinin imalatı, mobilya imalatı…


LİSTEDE HATAY ÜSTÜNLÜĞÜ

İSO 500’ün Doğu Akdeniz listesinde, bağlı bulundukları odalara göre sınıflanan 42 sanayi kuruluşunun 13’ü Hatay’da, 12’si Adana’da, 9’u Kahramanmaraş’ta, 7’si Mersin’de ve 1’i Osmaniye’de faaliyet gösteriyor.Doğu Akdeniz’de faaliyet gösteren Tosyalı Filmaşin ve İnşaat Demir Üretim Sanayi A.Ş. İSO 500 listesine ilk defa bu yıl 107’nci, Net Haddecilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. 195’inci, Tosçelik Spiral Boru Üretim Sanayi A.Ş. ise 386’ncı sıradan giriş yaptılar.İSO 500’ün Doğu Akdeniz sıralamasında, bu yıl 26 sanayi kuruluşu önceki yıla göre basamağını yükseltirken, 16 firma geriledi.Listede Tufan Endüstri Demir Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. 146 basamaklık yükselişiyle dikkat çekerken, Kipaş Kâğıt Sanayi İşletmeleri A.Ş. 74 basamaklık, Güney Çelik Hasır ve Demir Mamulleri Sanayi Ticaret A.Ş. 67 basamaklık bir artışa imza attı. Buna karşın Arbel Bakliyat Hububat Sanayi ve Ticaret A.Ş. 132, Memişoğlu Tarım Ürünleri Ticaret Ltd. Şti. 98, Bossa Ticaret ve Sanayi İşlemeleri T.A.Ş. 78 basamaklık azalışlar gösterdi.İSO 500’ün Doğu Akdeniz listesindeki 42 firma, toplamda 45 milyar liralık üretimden satış gerçekleştirirken; bu tutar geçen seneye göre yüzde 40 arttı. Bu artış Türkiye genelinde yüzde 33’lük oldu.Doğu Akdeniz’deki 42 sanayi kuruluşunun 14’ü ilçelerde faaliyet gösteriyor. Bu ilçeler; 7 firmayla Dörtyol, 5 firmayla İskenderun, 1 firmayla Erzin, 1 firmayla Silifke.


İSTANBUL SANAYİ ODASI (İSO) TÜRKİYE’NİN 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU (2017) - DOĞU AKDENİZ

SIRA

2017

2016

KURULUŞ

BAĞLI BULUNDUĞU ODA

ÜRETİMDEN SATIŞ (TL)

TEKNOLOJİ DÜZEYİ

1

7

10

İskenderun Demir Çelik A.Ş.

İskenderun TSO

10.623.490.800

Orta-Düşük

2

19

22

Tosçelik Profil ve Sac Endüstrisi A.Ş.

İskenderun TSO

5.003.862.517

Orta-Düşük

3

41

48

Baştuğ Metalürji Sanayi A.Ş.

Osmaniye TSO

2.762.845.955

Orta-Düşük

4

46

58

MMK Metalürji Sanayi Ticaret ve Liman İşletmeciliği A.Ş.

Dörtyol TSO

2.528.699.567

Orta-Düşük

5

78

82

Sasa Polyester Sanayi A.Ş.

Adana Sanayi Odası

1.630.567.373

Orta-Yüksek

6

80

68

Koç Metalürji A.Ş.

Dörtyol TSO

1.610.285.049

Orta-Düşük

7

100

88

Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Mersin TSO

1.270.367.542

Düşük

8

105

131

Kipaş Mensucat İşletmeleri A.Ş.

Kahramanmaraş TSO

1.218.952.575

Düşük

9

107

-

Tosyalı Filmaşin ve İnşaat Demir Üretim Sanayi A.Ş.

İskenderun TSO

1.200.930.957

Orta-Düşük

10

124

108

Temsa Ulaşım Araçları Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Adana Sanayi Odası

1.064.931.510

Orta-Yüksek

11

145

-

Atakaş Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Dörtyol TSO

991.211.302

Orta-Düşük

12

182

107

Egemer Elektrik Üretim A.Ş.

Erzin TSO

812.800.213

Orta-Yüksek

13

184

248

Tosyalı Demir Çelik Sanayi A.Ş.

İskenderun TSO

803.178.154

Orta-Düşük

14

186

260

Kipaş Kâğıt Sanayi İşletmeleri A.Ş.

Kahramanmaraş TSO

801.417.266

Düşük

15

193

168

Başhan Tarımsal Ürünleri Pazarlama Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş.

Mersin TSO

788.868.793

Düşük

16

195

-

Net Haddecilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

Dörtyol TSO

776.832.102

Orta-Düşük

17

213

223

İlhan Demir Çelik ve Boru Profil Endüstrisi A.Ş.

Dörtyol TSO

742.021.496

Orta-Düşük

18

225

228

Aves Enerji Yağ ve Gıda Sanayi A.Ş.

Mersin TSO

709.647.308

Düşük

19

234

266

Şirikçioğlu Mensucat Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Kahramanmaraş TSO

657.728.837

Düşük

20

259

275

Mem Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Kahramanmaraş TSO

604.875.325

Düşük

21

277

214

Elita Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Adana Sanayi Odası

571.387.650

Düşük

22

282

319

İskur Tekstil Enerji Ticaret ve Sanayi A.Ş.

Kahramanmaraş TSO

562.687.000

Düşük

23

294

268

KÇS Kahramanmaraş Çimento ve Beton Sanayi ve Madencilik İşletmeleri A.Ş.

Kahramanmaraş TSO

543.175.613

Düşük

24

322

321

Akyem Adana Yem Yağ Biodizel Tarım ve Sanayi Ticaret A.Ş.

Adana Sanayi Odası

497.757.958

Düşük

25

324

295

Matesa Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Kahramanmaraş TSO

493.245.392

Düşük

26

335

237

Memişoğlu Tarım Ürünleri Ticaret Ltd. Şti.

Mersin TSO

472.530.738

Düşük

27

336

371

Beyteks Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Adana Sanayi Odası

472.248.436

Düşük

28

339

485

Tufan Endüstri Demir Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Dörtyol TSO

467.415.262

Orta-Düşük

29

344

333

Adana Çimento Sanayii T.A.Ş.

Adana Sanayi Odası

449.817.107

Düşük

30

359

426

Güney Çelik Hasır ve Demir Mamulleri Sanayi Ticaret A.Ş.

Adana Sanayi Odası

435.909.417

Orta-Düşük

31

383

306

İskur İplik Kumaş Mensucat Ticaret ve Sanayi A.Ş.

Kahramanmaraş TSO

410.820.567

Düşük

32

386

-

Tosçelik Spiral Boru Üretim Sanayi A.Ş.

İskenderun TSO

405.563.649

Orta-Düşük

33

389

257

Arbel Bakliyat Hububat Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Mersin TSO

402.548.832

Düşük

34

422

344

Bossa Ticaret ve Sanayi İşletmeleri T.A.Ş.

Adana Sanayi Odası

374.803.010

Düşük

35

423

448

Abdioğulları Plastik ve Ambalaj Sanayi A.Ş.

Adana Sanayi Odası

373.276.158

Orta-Düşük

36

427

417

Gürsoy Yem Gıda ve Hayvancılık Sanayi Ticaret A.Ş.

Adana Sanayi Odası

371.625.106

Düşük

37

430

397

Medcem Madencilik ve Yapı Malzemeleri Sanayi Ticaret A.Ş.

Silifke TSO

369.620.399

Orta-Düşük

38

441

409

Teknopanel Çatı ve Cephe Panelleri Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Mersin TSO

356.152.293

Orta-Düşük

39

456

482

Oğuz Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Adana Sanayi Odası

344.461.428

Düşük

40

461

-

-

Adana Sanayi Odası

-

-

41

494

481

Erdem Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Kahramanmaraş TSO

314.264.920

Düşük

42

500

-

Kendirliler Haddecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Dörtyol TSO

309.429.961

Orta-Düşük