Anızdan enerji, ömrü bitmiş lastikten park zemini
MEHMET ULUĞTÜRKAN

MEHMET ULUĞTÜRKAN

mehmet@memedya.com.tr

Anızdan enerji, ömrü bitmiş lastikten park zemini

31 Ekim 2017 - 17:02

Atık değerlendirerek üretim yapan şirket sayısı hızla artıyor. Bu şirketler hem daha temiz bir çevreye, hem de ekonomiye katkı sunuyor. Dolayısıyla tüketicilerin de takdirini kazanıyorlar. Şimdi sizi Adana’da hammaddesi atık olan iki şirketle tanıştırmak istiyorum:

Sanırım yıl 2003’tü… Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi’nin kurucuları arasında yer alan merhum sanayici Arif Karakaya ile dönemin ekonomisi üzerine konuşuyoruz. Ben bir önceki yılın ihracat miktarını, büyüme verilerini, kurları içeren tablolarımı çıkardım. Heyecanla anlatıyorum.

Bırak onları evlat, yollara bak” dedi. Anlamadığımı sezince detaylandırdı: “Ekonominin gidişatı kamyon trafiğinden belli olur. Ben durgunluğu da bereketi de kamyonlara bakar anlarım.

Bu anı hafızamdayken Ünsal Ltd. Şti. yöneticilerinden Vehbi Kuru aradı. “İşletmenize giren atık kamyon ve iş makinesi lastik girişi nasıl?” diye sordum. Önce şaşırdı, sonra yanıtladı: “Geçen yıldan yüzde 10 civarında daha fazla.

Büyüme var. O zaman işler yolunda” dedim, güldü.

YILDA 4 BİN TON ATIK LASTİĞİ DEĞERLENDİRİYORLAR

Girişimci Vehbi Kuru’nun tesislerine atık otomobil lastikleri geliyor. Bu lastikler önce içerisindeki tellerden arındırılıyor. Sonra yumruk büyüklüğünde kesiliyor. Ardından bulgur tanesi kadar ufalanıyor. Granür haline gelen kauçuk hammadde çeşitli işlemlerden sonra talep edilen renklerle kareden altıgene farklı şekillerde esnek zemin döşeme malzemelerine dönüşüyor.

Bu malzemeler asfalt ve beton zeminlere döşeniyor. Bunlarla çocuk parklarında, tenis sahalarında, yürüyüş yollarında karşılaşabiliyorsunuz.

Vehbi Kuru, Türkiye’den yılda 150 bin ton atık otomobil lastiği çıktığını söyledi. Bu atığın değerlenmemesi ciddi çevresel sorun. Kuru, kendi tesislerine gelen her atık lastiğin telinin haddehaneye gönderildiğini, kalan kısımda bir gramının bile zayi edilmediğini anlattı.  

HEDEFİ YÜKSEK TUT, AR-GE’Yİ İHMAL ETME

Atık lastikleri zemin döşeme ürünlerine çeviren Ünsal Ltd. Şti.’nin kuruluş öyküsü de hayli ilginç.

Baba Ali Necdet Kuru, bankacılık sektöründe geçen 31 yılın ardından emekli oluyor. Emekli ikramiyesini aldıktan sonra 1999’da bir Almanya ziyareti gerçekleştiriyor. Orada geri dönüşüm sektörünün hayli geliştiğini gözlemliyor. Türkiye’de kaplanamayacak kadar kötü durumdaki lastiklerin genellikle yakıldığını, oysa Almanya’da bunların granür haline getirildiğini görüyor. Türkiye dönüşünde emekli ikramiyesiyle bir şirket kuruyor. Atık lastik toplayıp parçalamaya başlıyorlar. Granür haline getirdikleri ürünleri de Almanya’ya ihraç ediyorlar. Bir gün granürü alan Alman şirketle sorun yaşanıyor. Ali Necdet Kuru yeniden Almanya’ya gidiyor. Granürlerinin hangi ürünlere dönüştüğünü görüyor. Dönünce malum üretim başlıyor.

İyi ki de başlıyor. Bugün Ali Necdet Kuru’nun oğlu Vehbi ve kızı Mehtap Kuru Güngör’ün yönetimindeki ‘Ünsal’ tesislerinden çıkan ürünler Türkiye’nin dört bir yanına, hatta onlarca ülkeye ihraç ediliyor.

+ + + 

ANIZDAN ELEKTRİK ÜRETİYOR

Pakmil Yağ Pamuk Sanayi Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Rafet Milli’yle sohbet ediyoruz. Kendisi neredeyse pamuğun üzerine doğmuş bir isim. Ailesi uzun yıllardan beri Çukurova’nın pamuğunu işliyor. Pamuğu sadece tekstil fabrikaları için işlemiyorlar. Tesisleri pamuğu barut yapımında kullanılan lintere, hayvansal yeme, bitkisel yağa dönüştürüyor.

Tesiste çividin yağını çıkarmak için buhar gerekiyor. Pakmil tesislerinde, geçen yıla kadar buhar, yine pamuk atıklarının yakılmasıyla elde ediliyordu. Ancak atıklar yakılsa yine de önemli bir kısmı artıyordu. Rafet Milli, bir yatırım kararı daha aldı. Artan atıkları Çukurova tarlalarındaki anızlarla birleştirip ‘Biokütle Enerji Santrali’nde yakarak elektrik enerjisi elde etti. Şu an Pakmil tesislerinde tarımsal atıklar yakılarak 1 milyon kilovat saat elektrik enerjisi üretiliyor.

Hasadını tamamlayan çiftçi artık anız yakmıyor. Arıyor Pakmil’i, bilgi veriyor. Pakmil’in destek verdiği bir müteahhit firma devasa makineleriyle tarladaki anızı toplayıp tesislere getiriyor. Mısır, pamuk, soya sapı ne varsa toplanıyor.

Çiftçi toprağı yeniden ekime hazır hale geldiği için memnun.

Anız yakmadığı için toprağın verimi düşmüyor.

Yangınla canlı ölmediği için ekosistem bozulmuyor.

En önemlisi hava kirlenmiyor.

Bence Pakmil, yılın yatırımcısı ödülünü hak ediyor. |

Bu yazı 2693 defa okunmuştur .

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar